Halk Bilimi

Yazdır
Kategori: Kültürümüz
Yayınlanma: Cuma, 05 Ekim 2012 Mustafa GÜRBÜZ tarafından yazıldı.

BULGURLUNUN HALK BİLİMİ ÜRÜNLERİ

ATASÖZLERİ:

Enik iken oynamadık it olmaz.
Haydan gelen, huya gider.
Elin ipiyle kuyuya inilmez.
Yazın yaşa ,kışın taşa oturma.
Enik büyüdü it oldu , yavşak büyüdü bit oldu.
Sakla samanı , gelir zamanı.
Kötü söz sahibinindir.
Suyun durgun akanından , adamın yere bakanından kork.
El , elin eşeğini türkü çağırarak arar .
Oğlan dayıya , kız halaya çeker .
Düğün elinen , harman yelinen olur .
Kaz gelen yerden tavuk esirgenmez.
Yüz verdik deliye , geldi s..... halıya.
Kötü komşu hacat sahibi yapar.
Su uyur , düşman uyumaz.
Açtırma kutuyu , söyletme kötüyü.
Çıt demeden çalıya düşme.
Deliye hergün bayram.
Büyük kazanın eğdirilmesi küçük kazanı doldurur.

BULGURLU KÖYÜNDE SÖYLENEN DUALAR :

Allah utandırmasın.
Gittiğin yol Kabe yolu olsun .
Allah yavrularıyın yüzüne baksın.
Elin, kolun dert görmesin.
Behrüdar ol Bahri Ağa.
Allah iman , Kuran versin.
Allah , helal süt emmişini versin.
İşin , gücün rast gelsin .
Avuçladığın altın olsun.
Allah , kara kaşlı , kara gözlü nişanlı versin .
Düğünün güzün olsun .
Babana rahmet ha gayret .
Yoluna kurban olayım .
Allah , ağzının tadını bozmasın .
Allah , bir yastıkta kocatsın.
Allah , kem gözlerden korusun .
Elemtere fiş , kem gözlere şiş.
Allah kabrini pür-nur etsin.
Allah mekanını cennetetsin.
Allah ilayığını versin.
Ecdadın nur içinde yatsın.
Allah , emeğinin karşılığını versin.
Allah , kuru iftiradan saklasın .
Taş diye tuttuğun altın olsun .
Toprak diye avuçladığınaltın olsun .
Mekanın cennet olsun .
Kolay gelsin .
Gelen cana değil , mala gelsin .
Allah nazardan saklasın .
Allah yerine yakıştırsın .
Düşmanıyın ömrü bu kadar olsun .
Ömrün uzun , düğünün güzün olsun.
Allah evlatlarına bağışlasın.
Kesene bereket.
Geçmişlerinin canına değsin .
Ölüyün , diriyin canına değsin .
Su gibi aziz ol .
Anan sana kurban olsun .
Babana rahmet .

NİNNİLER :

Şeyhim , şeyhim şeyh Ahmet
Şeyhi sever Muhammet
Muhammetin kulları
Tesbi çeker elleri
Abdestini aldırdım
Namazını kıldırdım
Hak yoluna gönderdim
Hak yolunda bir kuyu
İçinde zemzem suyu
Eğildim su içmeye
Kanatlandım uçmaya
Cennet kapısını açmaya
Cennet içinde üzüm
Hürüler düzüm düzüm
Hürülerin hocası
Bugün Cuma gecesi
Ihdırdılar deveyi
Binrirdiler havayı
Hava kitap getirdi

Muhammede götürdü
Ya Muhammet ya Ali
Sen göstert doğru yolu


Binbir atlı bir Allah
Aklımda fikrim Allah
Dilimde zikrim Allah
Hey Allahım ne deyim
İman ile öleyim
Kuran ile gideyim
Kuran Allahın kelamı
Peygamberin selamı
La ilahe illallah
Muhammeder Resulullah

Dandini , dandini dastana
Danalar girmiş bostana
Kov bostancı danayı
Yemesin lahanayı



                       

YÖRESEL YEMEKLERİMİZDEN MEŞHUR ARAP AŞI.

YÖRESEL YEMEKLER:
Köfte
Gebol
Herle
Yayla çorbası
Bulgur pilavı
Hingel
Arap aşı
Su böreği
Helva


BULGURLUDA KONUŞULAN YEREL KELİMELER VE ANLAMLARI :

Tasvir : Fotoğraf
Paşalı : Entari
Çeki : Yemeni
Şamar : Tokat
Ağıl :Küçükbaş hayvanların barındığı yer.
Aha : İşte
Alma :Elma
Avara : Boş gezen
Avla : Havlu ,bahçe
Bazlama :
Bellemek : Öğrenmek
Bıldır : Geçen yıl
Birez : Biraz
Çıkın : Bohça
Boz : Sürülmemiş toprak
Böğürmek : Hayvanların bağırması
Bük : Sık çalılık
Bürünmek . Giyinmek
Bürük :Büyük baş örtüsü
Cıbır : İflas etmiş , fakir
Cücük :Civciv
Davar: Koyun
Deynek : Hayvan otlatmakta kullanılan uzun sopa.
Depe : Küçük dağ
Depük : Tekme
Dirlik :Yaşayış , hayat
Düve : İneğin dişi olanı
Doruk : Dağın veya tepenin en yüksek kısmı
Dölek . Düz yer
Düş . Rüya
Ebe : Büyükanne , nine
Enik : Kedi veya köpek yavrusu
Eringeç : Üşengeç
Evdirmek :
Eyikmek:
Eyleyse : Öyle ise
Göğünmek : Solmak
Görpe: Koyun ,keçi yavrusu
Güccük : Küçük
Güdük :Kuyruğu kesik hayvan
Günücü : Kıskanç
Guya : Damat
Herk : Nadasa bırakılmış tarla
Hüri :Huri meleği
Ihmak : Çökmek
Irak : Uzak
Işkın :Filiz , sürgün
İbik : Bazı kümes hayvanlarının kafasının üstünde bulunan kırmızı uzantı
İçlik : Atlet
İlmek :İğreti düğüm
Karık : Sebzelerin ekildiği her bir bölme
Karış : Beddua , bir el genişliği
Kavurga : Kavrulmuş mısır , buğday vb. şeyler.
Kabut: Askeri elbise
Kayrılmak : Korunmak
Kekeç :Kekeme , peltek
Keseğen : Fare
Kesmik : İri saman
Kıraç : Otsuz , susuz , çorak yer.
Kısır : Yavrusu olmayan hayvan
Kirmen : Elde yün eeğirmeye yarayan aygıt.
Korucu : Bekçi , muhafız
Körepe : Kuytu
Köse : Cılız , bodur
Namazla : Seccade
Öyün : Belli zamanlarda yenen yemek
Paşalı : Entari
Pus : Sis , duman
Pürçekli : Havuç
Sadıç : Damatın yardımcısı
Salaca : Sedye , tabut
Seğirtmek : Akın , hücum , koşmak
Sele : Büyük sepet
Sıçan : Fare
Sığır : Büyükbaş hayvan sürüsü
Sini : Büyük tepsi
Sıpa : Eşeğin yavrusu
Sinsin : Düğünlerde ateş etrafında oynanan bir çeşit oyun
Söğünmek :Parlaklığın gitmesi
Sumak : Ekmeğin kaşık şeklinde kullanılması
Sütlü : Sütlaç
Şallah :Çıplak
Şıvga : Taze dal , filiz , fidan
Şişek : İki yaşındaki koyun
Tez :Acele
Tutam : Deste , demet
Türemek : Peyda olmak , ortaya çıkmak
Uğru : Hırsız
Uğrun : Gizli
Üşengeç : Tembel , ihmalci
Üvez : Sivrisinek , at sineği , eşek sineği
Yapuldak : Teçhizatsız , çıplak
Yeldirmek : Koşturmak
Yeltenmek : Heves etmek , özenmek
Yemeni : Kenarları süslü bir çeşit baş örtüsü
Yiygü : Yiyecek , taam
Yumuş : İş , hizmet , görev, ödev
Yoz : Otlak , mera

DEYİMLER:
 
  Ağzından çıkanı kulağın duysun.
  El akıl alırken sen nerdeydin?
  Öküz altında buzağı arama. Armudun sapı , üzümün çöpü deme.
  Yüz verince astar isteme.
  Eli işte , gözü oynaşta.
  Eşek sudan gelinceye kadar.
  Kör müsün Kölederesİni.
  Saman altından su yürütmek.
  Yere bakan , yürek yakan.
  Allah akıl verirken sen nerdeydin?
  Gözleri fal taşı gibi açıldı.
  Hıh demiş , burnundan düşmüş.
  Ekmek kuru , aş kuru , yesene patlak Nuru.
  Sapır saçma konuşma.
  Kıtlıktan çıkmış gibi.
  Cicikleri gevşedi.
  Muhannet muhannet oturma.
  Etliye , sütlüye karışma.
  Güle güle öldük.
  Anayın , babayın aşını içeyim.
  Çil yavrusu gibi dağıldı.
  Ocağına incir ağacı dikmek.
  Dokuz köye rezil ettin.
  Dediğin dedik , çaldığın düdük.
  Sap diyor , saman demiyor.
  Tekerinin önüne hiç taş gelmiyor.
 
 

BULGURLUDA KULLANILAN   BEDDUALAR:
 
  Cehennemin dibine gir.
  Kara haberin gelsin.
  Adın batsın.
  Zehir , zıkkım ye.
  Babanın bekini ye.
  Zıkkımın kökünü ye.
  Arabaların altında kalasın.
  Yerin dibine giresin.
  Gözlerin öönüne dökülsün.
  Sidikliğin dursun.
  Emdiğin süt burnundan gelsin .
  Ciğerin ağzından gelsin .
  Yediğin gözüne dursun .
  Sürüm sürüm sürünesin.
  Yuvana baykuş dünesin.
  Gözün kör olsun.
  İki yakan bir araya gelmesin.
  Boyun , bosun devrilsin.
  Yiğitliğinin hayrını görme.
  Ocağın batsın.
  Bilinmedik dertlere tutul.
  Bir top kefen nasip olmasın.
  Bıçağın altında yatasın.
  Baba yiyesice.
  Fitil fitil burnundan gelsin.
  Çatadan çatla.
  İçine bir top baba olsun.
  Karaltın kaybolsun.
  Gavur kapısına düşesin.
 
 

AĞITLAR :
 
  Yekindim de kalkamadım yerimden
  Ben korkarım ayrılıktan , ölümden Ben ölürsem kimler tutar salacamın kolundan
  Yavrular darmadağınık oldu .
 
  Dayımın elinde kınalı deynek
  Dayıma giydirdiler kıyamet göynek
  Yirmi beş yaşında yakışır mı komşular
  Dayıma kıyamet göynek
 
  Karadeniz akmam diyor
  Kenarını yıkmam diyor
  Emeleri gelmeyince
  ........ oğlan kalkmam diyor
 
  Yılan gelir aka aka
  Boğazında gümüş halka
  ..............oğlan can veriyor
  Dört böğrüne beka baka
 
 
 

HALK HEKİMLİĞİ :
 
  Arı sokulan bölgeye demir ya da yoğurt sürülür .
  Yanan yere yumurta sarısı veya yoğurt sürülür .
  Kanayan yaraya tütün basılır .
  Ağrıyan dişe tuz veya aspirin konulur .
  Dermalar ehli kişilerce yazılarak yok edilir .
  Sivilceleri gidermek için ay yeniye geçince kapının önü süpürülür.
  Nazar değene üzerlik otu tütsülenir .
  Kanayan bölgeye kağıt veya çaput yakılarık külü bastırılır .
 
 
  İNANIŞLAR :
  Salı günü sallanır.
  Geceleyin tırnak kesmek .....
  Kolları koynuna sokunca kısmetinin kesileceğine inanılır .
  Kaybolan hayvan için kurt ağzı bağlanır .
  

TÜRKÜLER :
 
  CENDERME :
  Yedi lüleli pınar cenderme , cenderme
  Bülbüller ona konar cenderme , cenderme
 
 
  Yenile bir yar sevdim cenderme , cenderme
  Yüreğim ona yanar cenderme , cenderme
 
  Köprünün altı diken cenderme , cenderme
  Yaktın beni gül iken cenderme , cenderme
 
  Allah da seni yaksın cenderme , cenderme
  Üç günlük gelin iken cenderme , cenderme
 
  Cendermenin alayları yürüdü , yürüdü
  Benim yarim cendermede bir idi , bir idi
 
  Karşiki dağlar yar sana diyom cenderme ,cenderme
  Yarim küçük memura da gönderme , gönderme
 
 
 
 
 
 
 
  ÇEKİRGE:
 
  Çekirgenin önü indi yazıya , yazıya
  Ot kalmadı koyununan kuzuya , kuzuya
  Eğri de götlü , sivri de götlü
  Çekirge , çekirge
  Çekirgenin ayağında nalili , nalili
  Ben de sandım kaymakamın gelini , gelini
  Eğri de götlü , sivri de götlü
  Çekirge , çekirge
 
  Çekirgeyi heylemeden gelirler , gelirler
  Arkasına güle güle ölürler , ölürler
  Eğri de götlü , sivri de götlü
  Çekirge , çekirge
 
 
  HASTA TÜRKÜSÜ : Zamanın birinde bir adam hastalanmış ve Sivasa hastaneye   kağnı ile götürmüşler. Hasta şahsın kağnı ile yolculuk yamanın eziyetine bir   de hastalığının verdiği sıkıntı eklenince giderken şu türküyü söylemiş :
 
  Tekkeye vardım da kıldım bir namaz
  Onu da Hak yoluna eyledim niyaz
  Bir ahd-i zarım kaldı vay koca Sivas
  Acep derdime derman olur mu vay
 
  Gemerek özü de acıdır , acı
  Sana diyom sana kız Fadik Bacı
  Söyleyin enişteme bulsun ilacı
  Acep derdime derman olur mu vay
 
  Gemerek özünde yayılan atlar
  Yarimin koynuna girmesin yadlar
  Üstümüzde biten vay yeşil otlar
  Acep derdime derman olur mu vay
 
 
  DUMAN TÜRKÜSÜ :Gencin birisi kız kaçırmış ve dağa çıkmış . Acıkınca yakındaki   bir köye yiyecek almaya gitmiş. Giderken de kız kaybolmasın diye onu ağaca   bağlamış. Dönünceye kadar dağı duman kaplamış ve kızı çok aramasına rağmen   bulamamış. Bunun üzerine şu türküyü söylemiş :
 
  Derede biter de gülünen susam
  Ne dedim de sevdiğim sen bana küsen
  Bir çift cevap ver de umudum kesem
  Kalk git duman nazlı yarin üstünden
 
  Duman senin işin gücün bitmez mi?
  Yol alıp da düz ovaya gitmez mi ?
  Duman senin ettiğin bana yetmez mi?
  Kalk git duman nazlı yarin üstünden
 
  Yükseğinde yavru şahin seslenir
  Engininde dudu gumru beslenir
  Çise düşer ak memeler ıslanır
  Kalk git duman nazlı yarin üstünden
 
 

Get a better hosting deal with a hostgator coupon or play poker on party poker
Copyright 2011 BulgurluKöyü - Halk Bilimi. BULGURLU KÖYÜ
Joomla Templates by Wordpress themes free